Осы құжаттың мақсаты
ДӨО инженерлік инфрақұрылымының үздіксіз жұмысын қамтамасыз ететін негізгі жүйелерді тестілеуді жүргізу жөніндегі дәйекті нұсқаулықтарды айқындау.
Әдетте инженерлік компоненттердің жұмыс тиімділігінің параметрлері өндіруші зауыттардың техникалық ерекшеліктерінде номиналды жүктемелер жағдайы үшін көрсетіледі. Алайда көп жағдайда бұл жағдайлар нақты жұмыс жағдайларына толық сәйкес келе бермейді.
Әдістеме тексеру жұмыстарының тізбесін, сондай-ақ ДӨО инженерлік инфрақұрылымының «әлсіз тұстарын» анықтауға негіз бола алатын және инженерлік инфрақұрылым компоненттерінің монтаждалуының техникалық дұрыстығын кейіннен пайдалануға енгізу үшін растайтын есептер мен актілердің нысандарын сипаттауға мүмкіндік береді.
Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, ДӨО құрылысына салынған инвестициялардың компания-иесі үшін қайтарым пайызы алдын ала мұқият тестілеу рәсімі жүргізілген жағдайда 5-10%-ға өсуі мүмкін.
Тестілеуді жүргізу негіздері
Жабдықты өнеркәсіптік пайдалануға енгізер алдында оның жұмысын тестілеу қажеттілігін негіздеу үшін IEC 6240-3 стандартының ең өзекті үзінділері төменде келтірілген.
Бөлім 6.1.1, IEC 6240-3 - Осы стандартта көрсетілген және/немесе арнайы қолдану жағдайлары үшін өндіруші немесе сатып алушы жеке белгілеген талаптардың орындалуын қамтамасыз ету үшін жабдық конфигурациясының сәйкестігіне көз жеткізу мақсатында сынақтар жүргізілуі тиіс.
Бөлім 6.1.2, IEC 6240-3 - Бөлек жеткізіліп, кейіннен монтаждалған жағдайда, бұрын мәлімделген барлық стандарттарға сәйкестігін нақты растау мақсатында әрбір жабдық бірлігінде мерзімдік сынақтар жүргізілуге тиіс.
Бөлім 6.6, IEC 6240-3 – зауыттық тексеру сынағы немесе OnSite-сынақ. Қандай сынақтар сатып алу-сату шартының бөлігі болуы тиіс екені өндіруші, жеткізуші және сатып алушы арасындағы келісімнің мәні болуы керек, өйткені бұл инженерлік инфрақұрылым компонентінің немесе оның функционалдық блоктарының сатуға дейін зауыт-өндірушіде қаншалықты тексерілуі мүмкін екеніне байланысты болады.
Бөлім 6.6.11, IEC 6240-3 - ҮҚК тиімділігін сынау. Жабдықтың тиімділігін қалыпты жұмыс режиміндегі кіріс және шығыс белсенді қуаттарын қолжетімді типтік жүктеме деңгейімен салыстыру арқылы бағалауға болады. Осы IEC стандартында сипатталған жалпы қағидаларға қосымша, жүктемені кезең-кезеңімен қосу арқылы жүргізілетін сынақтар белгіленген жабдықты түпкілікті іске қосу алдында неғұрлым егжей-тегжейлі талдауға мүмкіндік береді.
ДӨО-ны тестілеу рәсімін бастауға арналған бастапқы деректер
ДӨО инженерлік инфрақұрылымын тестілеу рәсімі әртүрлі процестерді қамтитын бірнеше жеке тексеруден тұрады, олардың ішінде мыналар бар:
Бірінші: Алаңды дайындау және монтаждау-инсталляциялау жұмыстары туралы деректер:
Осы жұмыстарды жалпы үйлестіру барлық жүйелік қондырғылардың бұрын қойылған талаптарға сәйкестігін анықтауға мүмкіндік береді, сондай-ақ электрмен жабдықтау және салқындату жүйелері бойынша монтаждау жұмыстарының талаптарға сәйкестігі талданады. Бұл жұмыстардың түрлеріне орнатылған жабдықтың бұрын әзірленген схемаларға сәйкестігін тексеру де жатады. Сонымен қатар инженерлік инфрақұрылымның физикалық компоненттеріне тікелей қатысты өзге де жұмыстар орындалады.
Екінші: Инженерлік инфрақұрылым компоненттерін іске қосу туралы деректер:
Бас мердігер мен жабдық жеткізушісі жүйе компоненттерін бастапқы іске қосу үшін толық жауап береді. Іске қосу рәсімдерінің барлық нәтижелері кейіннен жауапты тексеру комиссиясына тапсыру үшін тиісті нысандарда тіркелуі тиіс. Іске қосу түрлері мен олар бойынша есептер келесі кестеде көрсетілген:
Қуатты сынау | Салқындатуды сынау | Қауіпсіздік және өрт қауіпсіздігі сынағы | Мониторинг және басқару жүйелерін сынау |
| Жерге тұйықтау жүйелері | Чиллерлер | Құбыржолдар байламы | Электрмен жабдықтауды мониторингтеу жүйесі |
| Дизель-генераторлық қондырғы | Сорғы тобы | Өртке қарсы жүйе | Салқындатуды мониторингтеу жүйесі |
| Үздіксіз қоректендіру көзі | Резервтік сыйымдылықтар | Датчиктер | Ылғалдылық датчиктері |
| Резервті енгізу жүйесі | Конденсатты сорып шығару жүйелері | Сорғы тобы | Қозғалысты анықтау датчиктері |
| Авариялық электрден ажырату жүйелері | Құбыржолдар байламы | Авариялық хабарлау жүйесі | Температура датчиктері |
| Қуатты тарату жүйелері | Жылу алмастырғыштар | Түтінді анықтау жүйелері | BMS (Building Management System) |
| Ауа ағынын басқару жүйелері | Есіктерді авариялық бұғаттау жүйелері | ||
| Ішкі салқындату жүйелері | Бейнеқауіпсіздік |
Деректерді өңдеу орталығын (ДӨО) жобалау параметрлері
Әдетте, жобаның дизайны бастапқы жобалаудан бастап, техникалық дұрыстығын және бұрын қойылған талаптарға толық сәйкестігін тексеруге дейін бірнеше кезеңнен өтеді, одан кейін қателер анықталған соң, олар толық жойылып, жоба түпкілікті келісіледі. Жобалау процесі жобаны жалпы бағалау және смета жасау кезеңін қамтуы мүмкін.
Қазіргі жағдайда жобалау кезеңі қуат тұтыну тығыздығын, критикалық деңгейлерді (TIER деңгейлері мысалында) жобалау, салқындату қуаттарын жоспарлау және ДӨО-дағы белсенді қуат тұтынудың жалпы өсуі сияқты бағыттарды қамтитын күрделі процесс болып табылады. Жобалаудың негізгі базасы инженерлік инфрақұрылымның да, белсенді жабдықтың да (машина залының) орналасу схемасы болып саналады. Кейіннен бұл құжат инженерлік инфрақұрылым компоненттерін тестілеу стратегиясын әзірлеу кезінде тексеру комиссиясы үшін ажырамас бөлікке айналады.
ДӨО инженерлік инфрақұрылымын тестілеу процесі
Тестілеу рәсімінің негізгі аспектілері мыналар болып табылады:
Жоспарлау - Тестілеу процесі ДӨО үй-жайына инженерлік жабдықты физикалық түрде орнатудан бір ай бұрын басталады. Комиссияның тұрақты отырыстары өткізіледі. Жабдық жеткізушілері ДӨО-ны тестілеуді жоспарлау рәсімінің ажырамас бөлігі ретінде іске қосу жөніндегі құжаттарды уақтылы ұсынуға тиіс. Осы кезеңде жауапты комиссияның мақсаты одан әрі пайдалану барысында туындауы мүмкін «істен шығу нүктелерінің» барынша көп санын анықтау болуы керек.
Комиссия құрамын бекіту - Комиссия құрамын қалыптастыру тәжірибесі комиссия құрамында бір немесе екі тәуелсіз мүшенің болуы тестілеудің ең жоғары нәтижесіне қол жеткізуге мүмкіндік беретінін көрсетеді. Сонымен қатар комиссия құрамына қаржы департаменті сияқты барлық мүдделі құрылымдардың өкілдері кіруге тиіс (ол өз кезегінде сыртқы аудиторларды тартуы мүмкін). Комиссияның түпкілікті құрамы барлық тартылған тараптармен бекітілгеннен кейін оның мүшелері жобаны ең бастапқы кезеңдерден бастап зерделеу рәсімдерін бастауы керек, өйткені бұл «істен шығу нүктелерінің» барынша көп санын анықтап, оларды уақтылы жоюдың ең тиімді тәсілі болып табылады. Бұл сондай-ақ аталған жобаға бөлінген бюджет қаражатының едәуір артық жұмсалуына жол бермеуге мүмкіндік береді.
Хаттамалау - Барлық жабдықты интеграциялық тестілеу негізінде процестің барлық кезеңдерін толық қамтитын хаттама жүргізу маңызды құрамдас бөлік болып табылады. Хаттамалау жобаның барлық кезеңдерін іске асыру кестесі мен «жол картасын» қалыптастыру үшін де маңызды. Хаттамалаудың бастапқы кезеңі жабдық өндіруші компаниялар ұсынған іске қосу нысандарына негізделе отырып, барлық ішкі жүйелерді мұқият тексеруден басталады. Вендорлар осындай ақпаратты ұсынуға тиіс. Барлық хаттамалар комиссияның тұрақты отырыстарында қаралуы керек. Ішкі жүйелерді тексеру кезеңі аяқталғаннан кейін оның нәтижелері негізінде инженерлік инфрақұрылымды кешенді хаттамалау процесін іске асыру қажет.
Тестілеу - Жабдықтың әрбір бірлігі қайта іске қосу және қалыпты жұмыс режиміне оралу негізінде әзірленген тиісті рәсім бойынша тестіленуге тиіс. Бұл кезеңде өзара байланысты «істен шығу нүктелерін» (мысалы, ДГУ) анықтауға болады, олар көптеген басқа да күтпеген ақаулардың каскадты түрде туындауына әсер етуі мүмкін (мысалы, салқындату жүйесінің сорғы тобының қоректенуі). Мұны елемеу резервті уақтылы іске қоспай, электрмен жабдықтаудың түпкілікті ажыратылуына немесе күтпеген автоматты қайта іске қосылуға әкелуі мүмкін.
Электрмен жабдықтау: Іске қосу кезеңінің осы сатысында жоғары кернеулі электр енгізулері тексеріледі. Одан кейін процесс негізгі электр тарату жүйесінің орташа кернеуіне, оның ішінде параллель тарату құрылғыларына, ауыстырып-қосу құрылғыларына, авариялық генераторға, үздіксіз қоректендіру көзі (ҮҚК) жүйесіне, деректерді өңдеу орталығын басқару жүйесіне және серверлік шкафтардағы электр қуатын тарату жүйесіне қатысты тексерулермен жалғасады. Барлық жарықтандыру және тіршілікті қамтамасыз ету жүйелері, оның ішінде электрмен жабдықтауды авариялық ажырату жүйесі (EPO) де толық көлемде сыналуы тиіс.
Салқындату: Салқындату жүйесінің компоненттерін сынау процесі чиллерлерге салқындатқыш сұйықтықты айдаудан басталады. Одан кейін құбыржолдар, сорғылар, айнымалы жылдамдық жетектері, суды химиялық немесе басқа да тазарту жүйелері, сондай-ақ сүзу жүйесі сыналады. Бұған ауаны ылғалдандыру, желдету және жылыту жүйелерін сынау да кіреді.
Өрт сөндіру: Бұл жерде сынау процесі келіп түсетін суды және клапан күйінің индикаторларын (PIVS) талдаудан, сондай-ақ дабыл беру және есепті автоматты қалыптастыру жүйелерін сынаудан басталып, өрт сөндіру жүйесіне арналған газды тікелей талдаумен аяқталады.
Мониторинг және басқару жүйелері: Ғимаратты іске қосу және энергиясын басқару. Мониторинг пен басқару жүйелерін бақылау әрбір негізгі сынақ жүйесімен біріктіріледі. Әрбір дабыл сигналы тексерілуі тиіс.
Физикалық қауіпсіздік жүйелері: Мұнда орталық қауіпсіздік жүйелері, оның ішінде бейнебақылау, физикалық қауіпсіздік құрылғылары (мысалы, карталарды оқу құрылғылары), сондай-ақ орталық хабарлау жүйесі сыналады. Байланыс арналары өтетін барлық орындар бөгде адамдардың ауа арналары арқылы ДӨО-ға енуі жағдайындағы қауіпсіздік деңгейін анықтау үшін екі рет тексерілуі тиіс.
Қосалқы бөлшектер қоймасы: Заманауи модульдік және масштабталатын ҮҚК жүйелері немесе соған ұқсас басқа жабдық қолданылған жағдайда, іске қосу процесінің ажырамас бөлігі болып табылатын резервтік қуат модульдері сияқты қосалқы бөлшектер қоры алдын ала айқындалуы тиіс. Барлық қосалқы модульдердің ақаулы жабдықты ауыстыру үшін пайдалануға дайын болғанға дейін шаңның ішке түсуіне жол бермейтін герметикалық пластик қаптамаларда дұрыс сақталуын қамтамасыз ету қажет.
Құжаттама - Инженерлік инфрақұрылым компоненттерін мұқият тестілеу барысында алынған барлық деректер тиісті түрде құжатталып, комиссиямен, кейіннен барлық басқа мүдделі тұлғалармен келісiлуі тиіс. Құжаттама нысандары ретінде инженерлік инфрақұрылымның нақты жай-күйін көрсететін және жүйені өнеркәсіптік пайдалануға беру туралы түпкілікті шешім қабылдауға негіз болатын әртүрлі хаттамалар, актілер мен есептер қолданылуы мүмкін. Есептер мен актілердің нысандары еркін болуы мүмкін, алайда мазмұны бойынша екі тарап өкілдерінің талаптарына сай болуы тиіс. Қорытынды құжаттамаға жобаны іске асырудың барлық кезеңдерінде тіркелген барлық журналдар мен жазбалар да қоса берілуі тиіс. Бұл құжаттар кейіннен «білім қорын» құруға негіз болады, ал ол ДӨО-ны пайдалану барысында жинақталған барлық тәжірибені кедергісіз беруге мүмкіндік береді.